Tri âm 知音

Giảng nghĩa:

Tri âm 知音 nghĩa đen là “hiểu âm nhạc”, nghĩa thường dùng là rất hiểu một ai đó. Từ này bắt nguồn từ câu chuyện Bá Nha tuyệt huyền 伯牙绝弦 (Bá Nha bỏ chơi đàn).

Điển:

《吕氏春秋·孝行览》

Giản thể: 伯牙鼓琴，锺子期听之。方鼓琴而志在太山，锺子期曰：“善哉乎鼓琴！巍巍乎若太山。”少选之间，而志在流水，锺子期又曰：“善哉乎鼓琴！汤汤乎若流水。”锺子期死，伯牙破琴绝弦，终身不复鼓琴，以为世无足复为鼓琴者。

Phồn thể: 伯牙鼓琴，鍾子期聽之。方鼓琴而志在太山，鍾子期曰：“善哉乎鼓琴！巍巍乎若太山。”少選之間，而志在流水，鍾子期又曰：“善哉乎鼓琴！湯湯乎若流水。”鍾子期死，伯牙破琴絕弦，終身不復鼓琴，以為世無足復為鼓琴者。

Âm Hán Việt: (chương Hiếu Hành  Lãm, sách Lã Thị Xuân Thu)

Bá Nha cổ cầm, Chung Tử Kỳ thính chi. Phương cổ cầm nhi chí tại  Thái  Sơn, Chung Tử Kỳ viết: “Thiện tai hồ cổ cầm! Nguy nguy hồ nhược Thái  Sơn.” Thiếu tuyển chi gian, nhi chí tại lưu thủy, Chung Tử Kỳ hựu viết: “Thiện tai hồ cổ cầm! Thang thang hồ nhược lưu thủy.” Chung Tử Kỳ tử, Bá Nha phá cầm tuyệt huyền, chung thân bất phục cổ cầm, dĩ vi vô túc phục vị cổ cầm giả.

Giải thích từ:

Nguy nguy hồ巍巍乎: (nguy: núi cao lớn) Cao lớn vậy thay.
Thiếu tuyển少选: (tuyển: yếu đuối) âm thanh mềm mại.
Thang thang hồ汤汤乎: mênh mông vậy thay.
Tuyệt huyền绝弦: (huyền: dây đàn) bỏ đánh đàn.

Dịch nghĩa:

Bá Nha đánh đàn, có Chung Tử Kỳ nghe. Mới đánh đàn mà nghĩ về Thái Sơn, Chung Tử Kỳ nói: “Đánh đàn hay làm sao! Nguy nga kì vĩ tự Thái  Sơn!” Lúc gảy những âm dịu dàng, mà nghĩ đến dòng nước chảy, Chung Tử Kỳ lại nói: “Đánh đàn hay làm sao! Mênh mông thay như dòng nước chảy!” Chung Tử Kỳ chết, Bá Nha đập đàn không chơi nữa, cả đời không còn đánh đàn, cho rằng không còn ai đáng để mình chơi đàn cho nghe nữa.