*****
Tuần NGÀY SOẠN
Tiết NGÀY DẠY

Văn Bản: NHỮNG CÂU HÁT THAN THÂN


I. MỤC TIÊU CẦN ĐẠT:
1- Kiến thức:
-Giúp học sinh cảm nhận được nỗi khổ về cuộc đời vất vả và thân phận bé mọn của những người nông dân, phụ nữ trong xã hội phong kiến. Niềm thương cảm của nhân dân dành cho họ.
- Tinh thần phê phán xã hội phong kiến đầy ải con người lương thiện.
- Cách dùng của con vật gần gũi bé nhỏ làm ẩn dụ cho thân phận con người.
2- Kỹ năng: Đọc diễn cảm và thuộc bài ca trên.
3- Thái độ: Biết trân trọng và chia sẻ với mọi người dù họ là ai .
II.TIẾN TRÌNH
1. Ổn định:
2. Kiểm tra:
- Đọc thuộc lòng 1 trong những bài ca dao thuộc chủ đề “Tình yêu quê hương, đất nước, con người” và phân tích nội dung, nghệ thuật?
- Trình bày các bước tạo lập văn bản?
3. Bài mới
Ca dao không chỉ là tiếng hát yêu thương, tình nghĩa trong quan hệ gia đình, không chỉ ca ngợi về tình yêu quê hương đất nước mà còn là những tiếng hát than thở cho những mảnh đời cơ cực, đắng cay cũng như tố cáo xã hội phong kiến bằng những hình ảnh, ngôn ngữ sinh động, đa dạng mà các em sẽ tìm hiểu qua tiết học hôm nay.

HOẠT ĐỘNG GV- HS

NỘI DUNGỘI DUNG
BS

Hoạt động 1: Khởi động
( Kiểm tra bài cũ và giới thiệu bài mới)
Hoạt động 2: Hình thành kiến thức mới
- GV hướng dẫn HS đọc :Âm điệu tâm tình, ngọt ngào, thể hiện sự đồng cảm sâu sắc. Đây là những bài ca dao được làm từ xã hội phong kiến ngày xưa.
- GV đọc mẫu, gọi HS đọc.
- Giáo viên hướng dẫn học sinh tìm hiểu một số chú thích.
H- Các bài ca dao trên được làm theo thể thơ nào ? Tại sao


H- Nêu nội dung của từng bài.


H- Cả 3 bài đều mượn những con vật, sự vật bé nhỏ để nói đến tầng lớp người nào trong xã hội phong kiến xưa?
- Người nông dân nghèo trong XH cũ.

- Gọi học sinh đọc bài ca 1

H- Bài ca mấy lần nhắc đến hình ảnh “con cò”
H- Những từ ngữ nào miêu tả hình ảnh con cò? Nhưng hình ảnh từ ngữ đó gợi cho em liên tưởng đến điều gì?
GV: Bài ca dao gợi nhiều hơn tả.Hình dáng, số phận thật tội nghiệp, đáng thương
H- Thân phận của cò được diễn đạt như thế nào trong bài ca dao này? Hãy tìm những chi tiết đó?


H- Hãy nêu nhận xét của em về cách sử dụng những hình ảnh trong bài ca dao này?
H- Sự đối lập như thế nói lên điều gì?
H- Bài ca dao nói về thân phận của con cò hay thân phận của ai?
H-Cách nói như thế được gọi là nghệ thuật gì?
H- Như vậy bài ca dao đã sử dụng những biện pháp nghệ thuật nào? Các biện pháp ấy có tác dụng gì trong việc biểu thị nội dung của bài ca dao?
H- Em hiểu gì về từ “ai”? Em có nhận xét gì về cách diễn đạt ở phần này?





H-Theo em bài ca này là lời của ai và nói về điều gì?
H- Hình ảnh con cò có phải chỉ xuất hiện trong bài ca dao này không? Chúng ta còn bắt gặp hình ảnh con cò ở những bài ca dao nào nữa?








H- Vì sao người nông dân thời xưa thường mượn hình ảnh con cò để diễn tả cuộc đời, thân phận của mình?



- GV gọi học sinh đọc bài ca 2
H- Từ nào được nhắc lại nhiều lần? Đó là nghệ thuật gì ? Tác dụng của nghệ thuật đó


H- Bài ca dao này bày tỏ niềm thương cảm đến những đối tượng nào?
H- Em hiểu thế nào về hình ảnh “con tằm nhả tơ”.






H- Mượn hình ảnh con tằm để nói đến những con người nào trong xã hội cũ?



H-Em hiểu gì về nỗi khổ của con kiến?

H- Số kiếp con kiến là số phận của ai?






H- Hình ảnh con chim hạc bay mỏi cánh có ý nghĩa gì?