Chị Võ Thị Sáu - Vọng mãi lời ca
Có một tiếng hát đã trở thành câu chuyện thần thoại lan tỏa trong không gian và thời gian, làm rung động con tim mỗi người khi nghĩ về người con gái kiên cường, bất khuất, người anh hùng đã chết cho mùa Lêkima nở. Tấm gương chị Võ Thị Sáu lạc quan, yêu đời, luôn tin tưởng vào thắng lợi của cách mạng, chấp nhận hy sinh đời mình vì tương lai tươi sáng của dân tộc vẫn còn vang mãi một lời ca.
Cuộc đời đâu phải chỉ tính bằng năm tháng. Nhiều khi những kỷ niệm về các cụ già một trăm tuổi lại chóng phai mờ trong ký ức chúng ta hơn những cuộc sống ngắn ngủi, chói sáng dù chỉ trong phút giây. Đặc biệt là những phút giây đã đi vào cõi vĩnh hằng trường tồn cùng lịch sử.
Nghĩ về chị Võ Thị Sáu, làm sao mà tôi cứ nhớ tới mùa Lêkima vàng hượm trong những vườn hoa trái trĩu quả của đất miền Nam cùng lời ca trữ tình từ bài hát: "... người anh hùng đã chết cho mùa Lêkima nở. Chị Sáu đã hy sinh rồi...".
Người con gái 16 tuổi đời bước ra pháp trường Côn Đảo trong cái ánh nắng nhập nhoạng lành lạnh một sớm còn đầy rẫy sắc xuân năm Nhâm Thìn, với bộ quần áo trắng tinh, mái tóc vừa gội thơm mùi hương lá bồ kết xõa ngang lưng, trên cài một bông hoa tươi thắm. Gió biển trong mát thổi trên cồn cát Côn Đảo năm ấy, làm tung bay mái tóc thề của cô gái, và nếu như khoa học viễn tưởng trở thành hiện thực thì chúng ta có thể thu lại được giọng hát của chị Sáu còn lan tỏa lên các vì sao theo vòng tròn làn sóng, mà tâm điểm là khu nghĩa trang Hoàng Dương, ngày nay đã trở thành khu di tích bảo tồn của lịch sử cách mạng hiện đại Việt Nam.
Bốn giờ sáng, xếp Lé mở cửa xà lim. Chị Sáu đã sẵn sàng trong bộ quần áo bà ba trắng toát. Chúa đảo Giắc-ty, cò Cô-pơ- anh chúa ngục Pác-xi, chủ sở điều tra Đuylây, cố đạo Pháp cùng bọn gácđiêng... bọn chúng đến đông đủ vì hiếu kỳ? Vì ngạc nhiên? Vì kính phục? Vì đầu tiên có một người phụ nữ còn dưới tuổi thành niên bị bắn ở ngoài đảo khơi xa cách đất liền này. Chúng sợ việc hành quyết chị Sáu trong đất liền sẽ gây nhiều ảnh hưởng xấu, Giắc-ty hỏi chị Sáu:
- Có khai gì nữa không? 
- Không.
Chúa ngục Pác-xi rót rượu đưa mời chị Sáu:
- Một lát nữa cô sẽ bị xử bắn. Cô uống đi một cốc, hơi rượu sẽ làm cô thêm can đảm.
Chị Sáu mỉm cười, trả lời:
- Rất cảm ơn? Nếu các ông cần rượu để có thêm can đảm, xin mời cứ tự nhiên.
Pác-xi kinh ngạc, trố mắt nhìn cô gái.
Bọn chúng dẫn chị đi trước, hai tay không bị xích. Xếp Lé đeo súng đi kèm. Tiếng hát vang lên... Tiếng hát của một người con gái đi đến nơi hành quyết. Chao ôi? Có biết bao nhiêu là tiếng hát ở trên cõi đời này, trong cuộc sống ồn ào này, bằng các thứ tiếng khác nhau, nhưng tôi đoán chắc là không có giọng hát nào xúc động lòng người bằng giọng hát của chị Võ Thị Sáu trên đường đến pháp trường hôm đó. Chị đã bước đến cái chết bằng lời ca. Con người ta không thể tự chọn cách thức mình sinh ra, nhưng lại có thể tự chọn lý tưởng để sống, và tự chọn cách thức để kết thúc cuộc đời.
Tiếng hát đã trở thành một câu chuyện thần thoại lan tỏa trong không gian và thời gian, làm rung động con tim những người con trai, con gái đang thổn thức yêu đương, tiếng hát làm nhòa nước mắt các bà mẹ những người đã hai thứ tóc trên đầu lúc nào cũng lo lắng hạnh phúc cho con cháu, tiếng hát nâng đỡ những người ngã xuống đứng lên, những người chán nản thêm hy vọng, những người nhụt chí hãy vững vàng... Nếu được làm phim về chị Võ Thị Sáu, tôi sẽ cho đi trong tiếng hát đó là bàn tay đưa lên giựt khăn bịt mắt của anh Nguyễn Văn Trỗi, là nụ cười của chị Võ Thị Thắng, là câu nói "hành động vì dân tộc tôi" của anh Nguyễn Thái Bình... là những câu nói, những hành động còn mãi với thời gian.
Mở chồng lên những tiếng hát của chị Võ Thị Sáu phải là bài thơ tuyệt bút của anh Hoàng Văn Thụ để lại cho các đồng chí trước lúc hy sinh, là những lời giảng bài sang sảng của anh Nguyễn Đức Cảnh đợi chờ đi bắn, và xa nữa là cái dáng ngồi điềm tĩnh của ông cha làm thơ dưới cái bóng hình đen sì của cỗ máy chém nặng nề được sản xuất từ Pa-ri xa xôi vượt đại dương đưa sang hòng đè bẹp đi